Διαγωνισμός Μαθητικού Δοκιμίου Ελληνικής Πρεσβείας 2014-2015

Το θέμα του Διαγωνισμού Δοκιμίου της Ελληνικής Πρεσβείας με απογοήτευσε και αυτή τη χρονιά. Καταρχάς, ενώ ζητείται από τους μαθητές της Γ Λυκείου να συγγράψουν δοκίμιο και συνεπώς να αποπειραθούν να υιοθετήσουν στο γραπτό τους κείμενο τα χαρακτηριστικά του δοκιμιακού λόγου, η διατύπωση του θέματος από την ομάδα θεματοθετών που όρισε το Υπουργείο Παιδείας, μάλλον ως αδόκιμη μπορεί να χαρακτηριστεί. Αναρωτιέμαι πώς οι θεματοθέτες θα κρίνουν στη συνέχεια την ποιότητα του λόγου των υποψηφίων (σε ένα διαγωνισμό στον οποίο συμμετέχουν υποχρεωτικά όλοι οι τελειόφοιτοι δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων της Κυπριακής Δημοκρατίας), όταν η διατύπωση του σημερινού θέματος δηλώνει (τουλάχιστον) προχειρότητα;  

Προς ενίσχυση του προβληματισμού αυτού μεταφέρω το θέμα και παραθέτω μερικά σύντομα σχόλια στη συνέχεια:

«Ο Ελληνικός πολιτισμός και οι πανανθρώπινες αξίες είναι έννοιες αλληλένδετες.

Μέσα από την πορεία του Ελληνισμού να αναπτύξετε τη διαχρονική σχέση ανάμεσα στις πιο πάνω έννοιες και να καταδείξετε πώς σημαντικοί πολιτειακοί φορείς (Παιδεία, Εκκλησία, ΜΜΕ κ.ά) μπορούν να συμβάλουν στη διαφύλαξη της εθνικής μας ταυτότητας και να διαμορφώσουν πολίτες υπεύθυνους και ηθικούς, ικανούς να αναταποκριθούν στις σύγχρονες προκλήσεις.»

Αρχίζω με τη γλωσσική διατύπωση: Προφανώς οι μαθητές δεν κατάφεραν «να αναπτύξουν τη διαχρονική σχέση....», αλλά επιχείρησαν «να αναπτύξουν τους προβληματισμούς τους για τη διαχρονική σχέση...» , όπως θα έπρεπε να τους είχε ζητηθεί. Ούτε φυσικά ήταν δυνατόν οι μαθητές να αναπτύξουν «τη διαχρονική σχέση μέσα από την πορεία του Eλληνισμού», αλλά προφανώς επιχείρησαν να εκφράσουν απόψεις για το «πώς η διαχρονική  αυτή σχέση διαφαίνεται μέσα από την (ιστορική, πνευματική, πολιτισμική, ... ) πορεία του Ελληνισμού...»  

Όσον αφορά στο ιδεολογικό περιεχόμενο του θέματος - πέραν του γενικόλογου «σύγχρονες προκλήσεις» και του αόριστου πλαισίου (εθνική ταυτότητα στην Κύπρο, την Ελλάδα ή οπουδήποτε πρέπει να διαφυλαχθεί "η εθνική μας ταυτότητα";) - επιλέγω, αντί σχολίου, να θέσω τα εξής ερωτήματα:

1. Ο Ελληνικός πολιτισμός είναι απλώς «έννοια» ; 
2. Η Παιδεία (γενικώς και αορίστως), η Εκκλησία και τα ΜΜΕ είναι πολιτειακοί φορείς; Δηλαδή η Εκκλησία και τα ΜΜΕ διαθέτουν θεσμοθετημένη εξουσία στα της πολιτείας; Κι αν ναι, αυτό νομιμοποιείται από το Σύνταγμα; 
3. Είναι αυτονόητο ότι οι συγκεκριμένοι φορείς (κυρίως τα ΜΜΕ) μπορούν να διαμορφώσουν πολίτες υπεύθυνους και ηθικούς; 
4. Πού βρίσκονται τα αποδεκτά για τους διοργανωτές του διαγωνισμού όρια του "κ.ά.", όσον αφορά στους "πολιτειακούς φορείς";   

Δεν γκρινιάζω απλώς για να γκρινιάξω και φέτος για την ποιότητα του θέματος του Διαγωνισμού Μαθητικού Δοκιμίου. Εκφράζω απλώς για άλλη μια φορά την απογοήτευσή μου για το γεγονός ότι, ενώ οι Φιλόλογοι αγωνιζόμαστε για τη βελτίωση της γλωσσικής ικανότητας των μαθητών μας, αντιλαμβανόμενοι την αξία της γλωσσικής ακρίβειας «σε αυτή τη μακρινή γωνιά του Ελληνισμού», το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, για άλλη μια φορά παρέκαμψε (άτεχνα ή έντεχνα;) τη σημασία του «μονάχη έγνοια η γλώσσα μου»...  

Είναι, άραγε, και αυτό ένα σύμπτωμα της παντοδυναμίας των συγκεκριμένων «σημαντικών πολιτειακών φορέων», στους οποίους η κυπριακή κοινωνία παρέδωσε την εξουσία;

Συνομιλώντας με την ιστορία και την ποίηση, Κύπρος, Μέρες του 2013 μ.Χ.

Πάει καιρός να μιλήσω μέσα από αυτό τον ιστοχώρο. Όμως, όλα όσα τραγικά και παράδοξα συμβαίνουν αυτές τις μέρες στον τόπο μας, δε μου επιτρέπουν να σωπαίνω. 

Όσοι νομίζουν πως με την απομάκρυνση του Διοικητή της ΚΤ, θα σωθεί η Κύπρος από το κακό, μου θυμίζουν τους αφελείς (όχι τους εγκληματίες) της ΕΟΚΑ Β, που -προ του 1974- πίστευαν πως με την απομάκρυνση του Μακαρίου θα έρθει η Ένωση με την Ελλάδα. Οποία αυταπάτη... αλλά και με τι συνέπειες για τον τόπο... τραγικές και ανεπανόρθωτες. Όσο για τους εγκληματίες, αυτοί κατάφεραν και τότε να κρυφτούν μέσα στη δίνη της εισβολής, όπως κρύβονται και σήμερα οι πραγματικοί υπεύθυνοι πίσω από τις φωνές των τρομοκρατημένων πολιτών.
Κάποιες από τις φωνές αυτές μού θυμίζουν κι εκείνους τους εύπιστους-αφελείς Έλληνες που αποκαλούσαν (ως φερέφωνα άλλων) το Βενιζέλο "προδότη" και τον έδιωξαν από την πρωθυπουργία της Ελλάδας στην πιο κρίσιμη φάση της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Το τραγικό τέλος που έφεραν τα σφάλματα εκείνων που έδιωξαν το Βενιζέλο είναι σε όλους μας γνωστό.
Έτσι και σήμερα, αντί να σκεφτούμε νηφάλια ποιοι από μας φταίνε, πώς ρεαλιστικά θα βγούμε από τον γκρεμό που μας έριξε η αισχροκέρδεια μερικών δεκάδων ανθρώπων του τόπου μας, φωνάζουμε σας εξοργισμένος όχλος ενάντια στο μαντατοφόρο του κακού, νομίζοντας πως σκοτώνοντας το μαντατοφόρο θα χαλάσουμε το τέρας που εμείς προηγουμένως προκαλέσαμε. Νομίζοντας πως με ψευτοπαλικαρισμούς θα διώξουμε τους "κακούς άλλους"  (τους Ευρωπαίους, τους ξένους, ...) που φταίνε (αυτοί και μόνο αυτοί) αφού εμείς δεν τολμάμε να παραδεχτούμε ως λαός τα δικά μας τραγικά λάθη. Βλέπουμε μόνο το δέντρο, και ούτε καν έχουμε συναίσθηση του δάσους, ούτε τολμούμε ν'αποδεχτούμε πως εμείς μόνοι μας το κάψαμε.
Μας φταίει ποιος; Ο πυροσβέστης, γιατί μας είπε την αλήθεια για τις δικές μας ευθύνες. 'Η αυτοί που έβαλαν τη φωτιά, οι πολιτικοί που τους κάλυπταν κι εμείς που καλοπερνούσαμε με δανεικά χωρίς να θέλουμε να μάθουμε πού βρέθηκαν τα εκατομμύρια που μας δάνειζαν;

Κι επειδή αισθάνομαι φρίκη γιατί

η εγκληματική βλακεία και η επιπολαιότητα της πλειοψηφίας των πολιτικών (είτε γιατί αναμένουν πολιτικό όφελος από την κρίση, είτε γιατί καλύπτουν τις πομπές "φίλων και δικών", είτε γιατί τυχάρπαστα βρέθηκαν στην πολιτική κυνηγώντας πεταλούδες και κολλώντας αφίσες στους τοίχους), η τρομακτική αμάθεια και ημιμάθειά των "δήθεν" ειδημόνων της οικονομίας, μαζί με όσους κινούν τα νήματα της παραπληροφόρησης και της ψευτιάς, τείνουν να κυριαρχήσουν σε αυτό τον τόπο,

κι επειδή "το πλήθος" για άλλη μια φορά απλώς "χειροκροτά" ό,τι του πουν και αναμασά αυτά που του βάζουν στο στόμα, 

αποφάσισα ως πράξη δικής μου "αυτοπυρπόλυσης" να μοιραστώ και με όσους διαβάζουν αυτό το ιστολόγιο το κείμενο της σύντομης εισήγησης - χαιρετισμού στην εκδήλωση- αφιέρωμα στις εθνικές επετείους της 25ης Μαρτίου 1821 και της 1ης Απριλίου 1955 που διοργανώθηκε χτες από τις Εκπαιδευτικές Οργανώσεις της Λεμεσού, γραμμένο μέσα στο κλίμα των ημερών.

Ελπίζω η δική μου "δήλωση" μέσα από το λόγο του μεγάλου ποιητή Γιώργου Σεφέρη, να μιλήσει σε όσους συλλογίζονται ελεύθερα:

Αγαπητοί φίλοι,

Είναι πάντα χρήσιμο να μιλάς για τη λευτεριά
ακόμα κι’ όταν νομίζης πως δε χρειάζεται.
δηλώνει ο Κώστας Μόντης.

Ωστόσο, τούτες τις μέρες που τόσο σκληρά δοκιμάζεται ο λαός μας, όλοι γνωρίζουμε ότι χρειάζεται να μιλήσουμε για λευτεριά. Χρειάζεται να συνομιλήσουμε με την ιστορία μας και με την εθνική μας περηφάνεια, χωρίς όμως εθνικιστικές κορωνίδες, αλλά με γνώση, με σύνεση και με πίστη στις ελεύθερες ψυχές των Ελλήνων της Κύπρου και στα δημοκρατικά μας ιδεώδη.

Γιατί οι καιροί επιβάλλουν να πιστέψουμε ξανά στο σεφερικό και αισχύλειο "νήσος τις έστι"...

Γιατί ο λόγος του ποιητή για τη γνώμη των δυνατών που κανείς δεν μπορεί να γυρίσει όσο καθένας χωριστά ονειρεύεται και δεν ακούει το βραχνά των άλλων, καθίσταται τούτες τις μέρες δραματικά επίκαιρος. Όπως δραματικά επίκαιρη ακούγεται και η πικρία του Σεφέρη στη Σαλαμίνα της Κύπρος για τους φίλους του άλλου πολέμου, που τόσο αβασάνιστα διέγραψαν προτού αλέκτωρ λαλήσει μέσα από ψυχρούς αριθμητικούς λογαριασμούς τα δημοκρατικά ιδεώδη που νομίζαμε πως μας συνέδεαν τόσα χρόνια.

Χρέος κι ευθύνη διαχρονική των εκπαιδευτικών του τόπου μας η υπόμνηση της ιστορικής πορείας του απανταχού ελληνισμού, η υπογράμμιση της αρετής, η εξύμνηση του ελεύθερου ήθους, της ομόνοιας, της αγωνιστικότητας και της αξιοπρέπειας,

αλλά και ο αναστοχασμός για τη ληστρική μανία των ισχυρών και για τη βαρβαρότητα που οδηγεί διαχρονικά την ανθρωπότητα σε μέρες φρίκης. 

Καθήκον μαζί αδιαπραγμάτευτο για τον παιδαγωγό παραμένει η προσήλωση σε όσα ανέδειξαν την αληθινή πορεία του ανθρώπου προς την ελευθερία και την αξιοπρέπεια, προς την ειρήνη και τη συναδέλφωση, προς την προκοπή του έθνους και της ανθρωπότητας ολάκερης. Ακόμη μεγαλύτερο όμως καθήκον για μας τους εκπαιδευτικούς της Κύπρου είναι να τροφοδοτούμε τον αναστοχασμό και για τις δικές μας ευθύνες και λάθη.

Σοφή η ρήση του ποιητή της Κύπρου, πρέπει να κατευθύνει τα βήματά μας:

Δυστυχώς η Ιστορία δεν επεμβαίνει για ν’ αποτρέψει,
δυστυχώς η Ιστορία δεν ενδιαφέρεται ν’ αποτρέψει,
αντιθέτως, το ψωμί της κρέμεται απ’ τα λάθη μας.

Τιμώντας σήμερα τις εθνικές μας επετείους, οφείλουμε να μιλήσουμε με ειλικρίνεια για την ιστορία και τους αγώνες του ελληνικού έθνους για ελευθερία. Το χρωστάμε στους νέους αυτού του πολύπαθου τόπου. Το χρωστάμε σε όσους αγωνίστηκαν για να μπορούμε εμείς σήμερα να τιμάμε τη μνήμη τους, να προσκυνάμε τους αγώνες και τις θυσίες τους. Το χρωστάμε όμως και στον ίδιο τον τόπο μας, γιατί ως όντα ιστορικά οφείλουμε την ιστορική μας ύπαρξη, την εθνική και πολιτισμική μας ταυτότητα στην επιβιωτική δύναμη του ελληνισμού στην Κύπρο εδώ και 3000 χρόνια, που κατάφερε να αντλήσει και να εμπλουτιστεί από τις γόνιμες επαφές με «το άλλο». Κατά συνέπεια, η υπόμνηση του ατομικού και συλλογικού μας χρέους απέναντι στον τόπο μας, δεν είναι απλώς ανάγκη των καιρών: είναι μια πράξη αντίστασης απέναντι στις επιβουλές του νεο-αποικιοκρατικού πνεύματος των ημερών, που τόσο αδόκητα έχει αποκαλυφθεί πλέον σε όλους μας.

Σήμερα, χρειάζεται όσο ποτέ να κατανοήσουμε την ουσία της λεβεντιάς, το βαθύ νόημα της αλληλεγγύης και της ομόνοιας, την αξία της αυτοθυσίας, όταν «μια λευτεριά μονάχα για τον ένα, δεν υπάρχει». Σήμερα, που κατά το Σεφέρη – ο άνθρωπος κατάντησε πραμάτεια, καθώς χορεύουν οι αυλικοί με τερατώδεις προσωπίδες, χρειαζόμαστε να ενισχύσουμε τις αντιστάσεις μας απέναντι σε αυτούς που αρέσκονται να κανιβαλίζουν πάνω στα κουφάρια των εξαθλιωμένων υπηκόων της νέας αυτοκρατορικής εποχής που στηρίζεται στην διεθνή οικονομική μονοκρατορία τους. Χρειαζόμαστε, ναι, να διαφυλάξουμε και να ανυψώσουμε την κουρελιασμένη από τους "εταίρους μας" εθνική μας αξιοπρέπεια.

Χρειαζόμαστε όμως και να αναλογιστούμε τις δικές μας ευθύνες, κι αντί να αναζητούμε τόσο αλόγιστα αποδιοπομπαίους τράγους, οφείλουμε να «ψηλαφίσουμε τις πληγές» που οι ίδιοι προκαλέσαμε τα τελευταία χρόνια μέσα στη δική μας «συσκοτισμένη πολιτεία», τοποθετώντας ταυτόχρονα αυτά που μας συμβαίνουν μέσα στο διεθνές γίγνεσθαι.

Κι επειδή θα χρειαστεί στα δύσκολα χρόνια που έρχονται να βροντοφωνάξουμε ξανά και ξανά το «η γης δεν έχει κρικέλια για να την πάρουν στον ώμο και να φύγουν», έχουμε χρέος να μαζέψουμε δυνάμεις για να αντιμετωπίσουμε εκείνους που περίτεχνα και προμελετημένα «μαζεύουν σύνεργα για να αλλάξουν τις ψυχές μας», εκείνους που «προσπαθούν να γλυκάνουν το πέλαγο με νερό μισό δράμι». Για να μπορέσει ο δικός μας μαντατοφόρος μια μέρα να πάρει σ’αυτούς που γυρεύουν και πάλι να αλυσοδέσουν τον Ελλήσποντο, το φοβερό μήνυμα της Σαλαμίνας: νήσος τις έστι.

Ανάγκη αδήριτη της εποχής μας παραμένει η νηφάλια ανάγνωση του παρόντος, με γνώμονα την ιστορία και το λόγο των πνευματικών ανθρώπων του Ελληνισμού.

Ο άνθρωπος – γράφει ο Σεφέρης - είναι μαλακός και διψασμένος σαν το χόρτο,
άπληστος σαν το χόρτο, ρίζες τα νεύρα του κι απλώνουν∙
σαν έρθει ο θέρος

προτιμούν να σφυρίξουν τα δρεπάνια στ’ άλλο χωράφι∙
σαν έρθει ο θέρος
άλλοι φωνάζουνε για να ξορκίσουν το δαιμονικό
άλλοι μπερδεύονται μες στ’ αγαθά τους, άλλοι ρητορεύουν.
Αλλά τα ξόρκια τ’ αγαθά τις ρητορείες,
σαν είναι οι ζωντανοί μακριά, τι θα τα κάνεις;

Ευθύνη και χρέος των εκπαιδευτικών να διακρίνουν να αναδείξουν τη δυσεύρετη αλλά πολύτιμη αλήθεια που χάνεται μέσα στο συρφετό που προκαλούν τα παιδαριώδη ξόρκια και οι ρητορείες των ημιμαθών που παρελαύνουν τόσο απερίσκεπτα τούτες τις μέρες από τα τηλεοπτικά πάνελ. Ευθύνη όλων εμάς που έχουμε ταχθεί να υπηρετούμε το δημόσιο αγαθό της εκπαίδευσης, με γνώμονα την αφοσίωση στις αληθινές αξίες της παιδείας, εκείνες που μας κληροδότησε ο ελληνικός – πανανθρώπινος πολιτισμός μας, να «μιλήσουμε» στους μαθητές μας «για ήρωες», για τους αληθινούς ήρωες που έδωσαν ό,τι πολυτιμότερο είχαν, τη ζωή τους, για να μπορούμε εμείς σήμερα να μιλάμε για Ελλάδα και Κυπριακή Δημοκρατία. Οφείλουμε όμως ταυτόχρονα να αναζητήσουμε σαν το Σεφέρη, την αλήθεια που θα χαλάσει το τέρας, την αλήθεια που θα γκρεμίσει τις «μαραγκιασμένες από δημόσιες αμαρτίες ψυχές» τώρα που «ήρθε η στιγμή της πληρωμής κι ακούγονται νομίσματα να πέφτουν πάνω στο τραπέζι∙» Τώρα που η δική μας πληγή κακοφορμίζει, αντί να αναζητήσουμε τα εύκολα εξιλαστήρια θύματα ή να εξαπατηθούμε από «εκείνους που τρέχουν στο παραμικρό σφύριγμα του κέρδους» «καθένας κι ένα αξίωμα σαν το πουλί μες στο κλουβί του», πρέπει να καταφέρουμε να αποδώσουμε ορθά τη νέμεση, να προφέρουμε με σύνεση και λογική, με συνείδηση της ιστορικής μας ευθύνης το δικό μας «Καιρός του σπείρειν, καιρός του θερίζειν.»

Πώς;

Αγαπητοί φίλοι, «σ’αυτή τη μακρινή γωνιά του Ελληνισμού» που μας δόθηκε να ζούμε, δεν έχουμε άλλη επιλογή, απο το να αντλήσουμε ως έθνος και ως λαός δυνάμεις από την ιστορία, γνώση από τους αληθινούς αγώνες του ανθρώπου για ελευθερία, σοφία από τις ώρες εκείνες που σκέψη – ψυχή και γνήσια αγάπη για την πατρίδα οδηγούσαν με σύμπνοια και ομόνοια τις πράξεις των αγωνιστών της ελευθερίας.

Γι΄αυτό, λοιπόν, σας καλώ, να αναλογιστούμε απόψε με συγκίνηση εκείνους που επέλεξαν «σαν τιμή και σα χρέος προς του άλλους» την αυτοθυσία, εκείνους τους λίγους που δεν υπέκυψαν στο σφάλμα της αλληλοεξόντωσης του αλληλοσπαραγμού και της εμφύλιας διαμάχης, αλλά επέλεξαν συνειδητά το δρόμο του χρέους προς την πατρίδα. Σας καλώ να προσκυνήσουμε ευλαβικά το μεγαλείο εκείνων που αρνήθηκαν την υποταγή, όντας ανιδιοτελείς, έντιμοι, ελεύθεροι πρώτα στην ψυχή και το πνεύμα

Προς τι η παραχάραξη της ιστορίας, κύριε Υπουργέ της Παιδείας και του Πολιτισμού της Κύπρου;

Στην εγκύκλιο που έστειλε στα σχολεία το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού «για τον εθνικό εορτασμό της 1ης Απριλίου», περιλαμβάνεται ένα σοβαρό ατόπημα, όσον αφορά στην ιστορική αλήθεια. Αναφέρεται αυτολεξεί το εξής:

"Ο λαός της Κύπρου, από τα πρώτα χρόνια της βρετανικής κυριαρχίας, ανέμενε ότι θα αποδιδόταν στο νησί μας η ελευθερία και η αυτοδιάθεση, όπως είχαν γίνει το 1863 με τα Επτάνησα."

Δε θα σχολιάσω τις πηγές της πληροφόρησης της προϊστάμενης αρχής αναφορικά με το ποιο ήταν το εθνικό αίτημα και ο πόθος των Ελληνοκυπρίων σε όλη την περίοδο της Αγγλοκρατίας. Και θα αφήσω στον καθένα να προβληματιστεί για το γιατί αλλά και για τις συνέπειες του γεγονότος ότι οι νέοι μας - με "αποφάσεις" του Υπουργείου Παιδείας - παραπληροφορούνται για ένα τόσο σοβαρό θέμα.

Με αφορμή το "τέλος" μιας περιοδικής έκδοσης και το μέγαρο πολιτισμού, οι αντιφάσεις του εν Κύπρω πολιτισμού και οι αντινομίες του διαπολιτισμικού διαλόγου

Το Νοέμβριο που μας πέρασε η συντακτική ομάδα του περιοδικού "Το Ρεύμα" αποφάσισε την αναστολή της έντυπης λειτουργίας του, μετά από δύο χρόνια δημιουργικής παρουσίας, ανακοινώνοντας στο όγδοο του τεύχος πως "το τεύχος αυτό θα είναι το τελευταίο που εκδίδεται σε αυτή τη μορφή. Οι πιθανότητες και οι δυνατότητες συνέχισης της προσπάθειας απεριόριστες. Προς το παρόν, έστω και για μια στιγμή, θα κάνει παύση: για αξιολόγηση όσων έγιναν, προβληματισμό για όσα δεν έγιναν, σκέψεις, ιδέες και ανατροφοδότηση."

Όποια κι αν ήταν ή είναι η τοποθέτηση των αναγνωστών απέναντι στο περιεχόμενο του περιοδικού, θεωρώ πως το "Ρεύμα" έδωσε ένα ξεχωριστό στίγμα με την παρουσία του στα κοινωνικά-πνευματικά δρώμενα της Κύπρου. Μια προσεγμένη έκδοση, η οποία έδωσε τη δυνατότητα σε νέους κυρίως ανθρώπους να καταθέσουν γραπτώς τις απόψεις τους, να διαλεχθούν για σημαντικά κοινωνικά ζητήματα και με πιο παραδοσιακές φωνές, και να φωτίσουν πτυχές της πολιτικής σκέψης της εποχής μας. Μπορεί προσωπικά να διαφωνούσα με το περιεχόμενο αρκετών από τα άρθρα που δημοσιεύονταν, δεν έπαυσα ωστόσο να κρίνω την έκδοσή του ως θετική στο πλαίσιο των ελάχιστων εντύπων που στόχευαν σε έναν επιστημονικό κοινωνικό διάλογο, σε μια εποχή άνυδρη πνευματικά και σε έναν τόπο όπου κυριαρχούν  τα έπεα πτερόεντα της πολιτικής. Γι' αυτό και  ο τερματισμός της λειτουργίας του - έστω και προσωρινός, μέχρι η συντακτική του ομάδα να μπορέσει να υπερβεί τα εμπόδια που ανέκοψαν τη λειτουργία του - δεν μπορεί παρά να θλίβει το "διψασμένο" αναγνώστη της Κύπρου. Κυρίως, όταν αντιλαμβάνεται με πόση ευκολία αποφασίζεται να δοθούν μερικά εκατομμύρια σε έργα δήθεν πολιτιστικής υποδομής (όπως το μέγαρο πολιτισμού στο οποίο αφιερώθηκε η προηγούμενη ανάρτηση) κι όταν η δημιουργία πνευματικού έργου αντιμετωπίζεται ως "άχθος αρούρης" από μερικούς ιθύνοντες και διαχειριστές δημόσιου χρήματος.

Με την ευχή λοιπόν, να επανέλθει κάποια στιγμή στη κυκλοφορία το "Ρεύμα" ή κάποιο άλλο ανάλογου είδους και ποιότητας πνευματικό ρεύμα, αναρτώ πιο κάτω - ως μικρή συμβολή στην ιστορία του Ρεύματος  - ένα δικό μου άρθρο ,που είχε δημοσιευτεί στο 2ο τεύχος του περιοδικού το Φεβρουάριο του 2009, στην ενότητα που είχε αφιερωθεί στη Διαπολιτισμική Εκπαίδευση. Κρίνω πως το περιεχόμενό του - με εξαίρεση τη χρονική απόσταση από το Ευρωπαϊκό Έτος Διαπολιτισμικού Διαλόγου (δυο χρόνια περισσότερα από τότε) - παραμένει επίκαιρο ως προς την αντιμετώπιση της ετερότητας, ως προς την έμφαση στις πολιτισμικές διαφορές (που συχνά χρησιμοποιούνται ως παραπέτασμα για τη συγκάλυψη των κοινωνικο-οικονομικών διαφορών και της επικράτησης του δικαίου του ισχυρού), αλλά και ως προς τις προκλήσεις της εποχής μας για πραγματική διαπολιτισμική αγωγή και εκπαίδευση σε συνδυασμό με την εκπαίδευση για τη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ειρήνη.

Διαπολιτισμικός Διάλογος, διαπολιτισμική αγωγή και σεβασμός απέναντι στη διαφορετικότητα. Αρκεί;

Παγκόσμιας πρωτοτυπίας μίμηση (!!!) από τους "δεσμώτες των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων"

Διαβάζω και μεταφέρω από την τελευταία έκδοση (Οκτ. - Δεκ. 2010) του περιοδικού "Φιλόλογος" (έκδοση του συλλόγου αποφοίτων της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης), από τη στήλη Θέσεις & Σημειώματα, από το άρθρο με τον τίτλο:

ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΕ ΠΕΡΙ ΚΑΙ ΑΠΑΙΔΕΥΣΙΑΣ: ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΕΣΜΩΤΕΣ ΤΟΥ ΠΛΑΤΩΝΑ ΣΤΟΥΣ ΔΕΣΜΩΤΕΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ

ήτοι

... ΔΕΣΜΩΤΕΣ ΕΝ ΚΑΤΑΓΕΙΩ ΣΠΗΛΑΙΩ ΚΑΙ ΔΕΣΜΩΤΕΣ ΕΝ ΑΓΟΡΑΙΣ ΤΟΥ ΝΥΝ ΑΙΩΝΟΣ

"Πρώτη, ίσως, φορά, κι αυτό αποτελεί μάλλον παγκόσμια πρωτοτυπία στα χρονικά των μεταρρυθμιστικών προγραμμάτων, παρουσιάζεται πρόγραμμα, χωρίς να στηρίζεται σε κάποιο σκεπτικό. Δεν μιλούμε, βέβαια, για φιλοσοφική θεμελίωσή του. Πάει πολύ να την αναζητήσουμε αυτήν την πολυτέλεια (!) σε τέτοιου είδους σκαριφήματα." (ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ | 535)

φοβάμαι όλ' αυτά που θα γίνουν για μένα χωρίς εμένα...

Δύσκολη η επιστροφή στα καθ' ημάς... όταν έχεις τόσα να πεις αλλά και τόσα για να σωπάσεις. Με θλίψη ή και σπαραγμό ψυχής για όσα τεκταίνονται ή για όσα δεν τεκταίνονται "εκεί έξω". Κυρίως για εκείνα από τα τελευταία (που δεν τεκταίνονται) και αφορούν διαδικασίες περισυλλογής και στοχασμού, σιωπής, στοχασμού και αναστοχασμού.
Το φοβερό είναι μάλιστα που κάποιοι εκεί πάνω στα της "πρωτευούσης" νομίζουν ότι προχωρούν -  και... προχωρούν, βεβαίως (αλλά οπισθοδρομώντας...) - και προχωρούν, βεβαίως (αλλά χωρίς εμάς) - και προχωρούν, βεβαίως, για να μας βουλιάξουν εκεί από όπου δύσκολα θα βγούμε.
(Ν΄ακούν άραγε τις φωνές από τα παρακάτω - "όι όι μάνα μου, όι όι μάνα μου"* - ; αλλά πώς, αφού αδυνατούν να αισθανθούν τις ανάσες των ποιητών που σιγοψιθυρίζουν στ' αυτιά εκείνων που έχουν σωπάσει)

Θυμάμαι που στα φοιτητικά μου - τότε - άκουγα το Βασίλη και ριγούσα:

"φοβάμαι όλ' αυτά που θα γίνουν για μένα χωρίς εμένα - φοβάμαι όλ' αυτά που θα γίνουν για μένα χωρίς εμένα". 

 
Και να που ακόμη γίνονται - όχι χωρίς εμένα, αλλά χωρίς εμάς. Ή δε γίνονται και απλώς νομίζουν εκείνοι πως κάτι γίνεται μέσα στη γενική σταλούρα των καιρών. Κι επαίρονται για τη "σοφία" τους - την "πασών των επιστημών και των της πολιτείας" (δήθεν) σοφία τους - οι άμυαλα άμυαλοι κατέχοντες τους θρονίσκους μιας εφήμερης εξουσίας (εδώ κι αλλού) που τους προσδίδει τόσο κύρος όσο τους παραχωρεί γενναιόδωρα (!) ο καθρέφτης και τα πιστά στρατιωτάκια τους.

Για τα περαιτέρω, θα τα πούμε ξανά, σιγά-σιγά και σταδιακά. Κι είναι πολλά...
Προς το παρόν - κατά το Νιόνιο -

"δεν ξέρω τι να παίξω στα παιδιά, στην Αγορά, στο Λαύριο

(ή μήπως ξέρω, αλλά...)

Είμαι μεγάλος, με τιράντες και γυαλιά, κι όλο φοβάμαι το αύριο."

Όχι για μένα - τι να φοβηθώ, πια - αλλά για μας.

Για μας, πού;
Εδώ, στην Αθήνα, στο Κάιρο, στην Υεμένη (κι όπου οι ανατροπές μπορεί να εκτροχιαστούν προς κατευθύνσεις αλλοτριωτικές αν εκείνοι που εξεγείρονται χειραγωγούνται) και πάλι εδώ κι από εδώ παντού, "κι από δω ποιος ξέρει πού με τα μυαλά που κουβαλάτε...;"**
(Σ΄ευχαριστώ Αριάγνη που με δάνεισες και σήμερα τις λέξεις)

* Από το Άξιον Εστί του Οδ. Ελύτη, Τα Πάθη, Ανάγνωσμα πρώτο (Πορεία προς το μέτωπο)

** Στρ. Τσίκρα, Αριάγνη, Τριλογία "Ακυβέρνητες Πολιτείες"

Τις μέρες που οι μαθητές "πάνε κάτω"...

Πάει και τούτη η εβδομάδα των "γιορτών" και των "εκδηλώσεων μνήμης". Ευτυχώς χωρίς καυγάδες μεταξύ των μαθητών που πάνε "κάτω" για να "γιορτάσουν το ψευδοκράτος" (!!!) με καυγάδες μεταξύ τους (γιατί πράγματι για "κάτω " πρόκειται) ή για να "τιμήσουν τη δημοκρατία και τους ήρωες του Πολυτεχνείου" (εκείνους τους "παλιούς") - με φραπεδάκι στα Starbucks και κάνα δυο μπλουζάκια από τα Ζάρα και τα άλλα συναφή.

Η δυναμική των πανεπιστημίων

Από το φίλο και συνεργάτη Ιούλιο Θεοδωρίδη το κείμενο που ακολουθεί, με αφορμή δύο δημοσιεύματα της Χρυστάλλας Χατζηδημητρίου στην εφημερίδα "Φιλελεύθερος" με θέμα το ρόλο των πανεπιστημίων και τη σχέση τους με την πόλη στην οποία λειτουργούν, και με ιδιαίτερη αναφορά στα πανεπιστήμια της Κύπρου.

Προσθέτω απλώς σε αυτά που αναφέρει ο Ιούλιος το εξής:
Γυρίζοντας μόλις από εκδήλωση που συνδιοργάνωσε το ΤΕΠΑΚ στην Πλατεία Ηρώων στη Λεμεσό για την Ευρωπαϊκή Ημέρα κατά της Εμπορίας Προσώπων, επιβεβαιώθηκε στη συνείδησή μου η άποψη που είχα και έχω ότι το πανεπιστήμιο θα διευρύνει τις δυνατότητες για κοινωνικές παρεμβάσεις στη Λεμεσό. Στην προκειμένη περίπτωση η κοινωνική παρέμβαση ήταν μικρή σε εμβέλεια (προφανώς λόγω του "δύσκολου" θέματος), αλλά σαφής και σημαντική. Πέραν των άλλων μέσων μετάδοσης κοινωνικών μηνυμάτων, φάνηκε ότι οι δημιουργικές εργασίες των φοιτητών (φωτογραφίες και αφίσες) μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτες απέναντι στον εφησυχασμό και την αδιαφορία μιας κατ'επίφαση "έντιμης" κοινωνίας.

Για τα υπόλοιπα, σας καλώ να διαβάσετε το άρθρο του Ιούλιου Θεοδωρίδη:

Εκπαιδευτικό Υπόμνημα του 1930 για τα (σημερινά) «παρ’ημίν εκπαιδευτικά» και το... «βαθύ κράτος»

Το πιο κάτω κείμενο ξεκίνησε να γράφεται πριν από κανένα μήνα, μετά από μια ενδιαφέρουσα συζήτηση με μια φίλη νηπιαγωγό σε μια υπέροχη γυναικοπαρέα - όπως αυτές που απευλευθερώνουν τις θηλυκές δυνάμες της σκέψης.

Ανάρτησα τότε την πρώτη μορφή του υπό τον τίτλο: "Επιστήμονες" από τα έξι ή παιδιά που χαίρονται το παιχνίδι;

Η επαφή μου με το έργο της Περσεφόνης Παπαδοπούλου, της λαμπρής αυτής γυναίκας παιδαγωγού που τάραξε τα λιμνάζοντα νερά στην Κύπρο με τη δύναμη μιας γυναικείας συντροφιάς (τις "Εστιάδες"), του έδωσε φως από το παρελθόν και την ιστορία της "εν Κύπρω Εκπαιδεύσεως".

Το Υπουργείο Παιδείας και ο πολιτικός προϊστάμενος με τις δηλώσεις του "φρόντισαν" να μου δώσουν τη συνέχεια του κειμένου. Το κείμενο ολόκληρο - όπως ακολουθεί - δημοσιεύεται (εκτός απροόπτου) αύριο Κυριακή στον Πολίτη. 

Ελπίζω να εμπλουτίσετε με σχόλια το - κατά τον Υπουργό - "βαθύ κράτος" των Εκπαιδευτικών,  για να "φωτίσουμε" μαζί αυτά που συνιστούν συμπεριφορές που θυμίζουν "βαθύ κράτος"  στον τόπο μας. Γιατί, εξάλλου, ως γνωστό, ο όρος παραπέμπει σε συγκεκριμένες συμπεριφορές και πολιτικές θέσεις στην Τουρκία, με τις οποίες ατυχώς παραλληλίστηκε η στάση των εκπαιδευτικών.

Η δήλωση του προέδρου και οι "απόψεις" των μαθητών

Διαβάζοντας σήμερα το άρθρο του συντάκτη της εφημερίδας "Σημερινή" Κωστάκη Αντωνίου "Πρόεδρε, σταμάτα να μιλάς" και την άποψή του ότι: η αναφορά του Προέδρου [...] συνιστά προσπάθεια προετοιμασίας του λαού για την κακή λύση που θ' αποδεχθούμε εν ονόματι του "φταίξαμε και εμείς, ας μη κάναμε πραξικόπημα",  είδα νοερά μπροστά μου τις απόψεις που εξέφρασε μεγάλος αριθμός υποψηφίων στις φετινές Παγκύπριες Εξετάσεις στην ερώτηση σχολιασμού του ποιήματος "Ονήσιλος": "η εισβολή ήρθε ως νέμεση, τιμωρία για το λαό μας για όσα κάναμε το 63-64 και την κρίσιμη δεκαετία που ακολούθησε" (αυτό ήταν το νόημα της απάντησης σε πολλά γραπτά - η λέξη "νέμεση" αναφέρθηκε από μεγάλο αριθμό υποψηφίων).

Η αντίδραση για τα γαλλικά συνεχίζεται

Η αντίδραση για την πρόθεση του Υπουργείου Παιδείας να υποβαθμίσει τα γαλλικά στη Μέση Εκπαίδευση συνεχίζεται. Σήμερα αρθρογράφησε για το θέμα ο δημοσιογράφος Σάββας Ιακωβίδης στην εφημερίδα "Σημερινή". Ευελπιστώ ότι οι δύο μέχρι στιγμής δημοσιεύσεις θα προκαλέσουν τον κοινωνικό διάλογο για το θέμα (όχι μόνο της γλωσσικής πολιτικής, αλλά και γενικότερα της σχέσης παιδείας - πολιτικής). Ίσως έτσι αντιληφθούν και κάποιοι πολιτικοί ότι δεν μπορούν να αποφασίζουν ερήμην μας χωρίς να υφίστανται την κριτική των ανθρώπων που αγωνιούν για τα του τόπου μας.
Σας καλώ να διαβάσετε το άρθρο του Σάββα Ιακωβίδη, ενός δημοσιογράφου που αντιλαμβάνεται ποιος είναι ο ρόλος του και αρθρογραφεί με παρρησία.

Ποια είναι η γλωσσική πολιτική του κράτους;

Το ακόλουθο κείμενο με αρχικό τίτλο "Ξέρει κανείς πως λέγεται το ωρολόγιο πρόγραμμα στα γαλλικά" άρχισε να γράφεται μετά τη δημοσιοποίηση των προτάσεων του Υπουργείου για ένα νέο ωρολόγιο πρόγραμμα - θέμα για το οποίο έχω αρθρογραφήσει  στον Πολίτη, κι έχω αναρτήσει κι εδώ τα δύο κείμενα.

Στη συνέχεια, μετά τις δηλώσεις του Υπουργού για τη "λογική" με την οποία καταρτίστηκε το ωρολόγιο πρόγραμμα, η άποψή μου ότι ο αφανισμός των γαλλικών δεν είναι μόνο θέμα γλωσσικής πολιτικής του Υπουργείου, αλλά θέμα ευρύτερης πολιτικής του Κράτους ισχυροποιήθηκε. 

Σας προτείνω, προτού ή αφού διαβάσετε το πιο κάτω κείμενο, (το οποίο έστειλα προς δημοσίευση και στον τύπο), να δείτε στην προηγούμενη ανάρτηση το βιντεάκι που μετέφερα από το you tube για τη "Βόρεια Κύπρο". 

Οι όποιοι συσχετισμοί των δύο θεμάτων είναι - κατά τη γνώμη μου - αυτονόητοι.

Αποτελέσματα Παγκύπριων Εξετάσεων στα Νέα Ελληνικά

Από τα «Βατερλώ» στο νηφάλιο στοχασμό

Με αφορμή το δημοσίευμα του Υπουργού Παιδείας με τίτλο «οι επιδόσεις στις εξετάσεις και η ποιότητα της παιδείας», αλλά και τη δημόσια έκφραση της ικανοποίησής του για τα αποτελέσματα των φετινών Παγκύπριων Εξετάσεων στο μάθημα των Νέων Ελληνικών, παραθέτω - ως Φιλόλογος – κάποια σχόλια για το εξεταστικό δοκίμιο των Νέων Ελληνικών και για τις επιδόσεις των υποψηφίων.

Η "δαιμονοποίηση" του 63ου

Μετά τα σχόλια του φίλου Τάσου καθώς και του "ανώνυμου" για το άρθρο "Αφυπηρετήσεις και 63ο", με τα οποία ανοίγει κατά την άποψή μου ένας ενδιαφέρον διάλογος για το ζήτημα της επέκτασης του ορίου αφυπηρέτησης των εκπαιδευτικών στο 63ο, παραθέτω τα πιο κάτω, ως πρόκληση για περαιτέρω συζήτηση του κατά πόσον ο όλος θόρυβος γίνεται για την ουσία του 63ου ή για να καλύψει άλλα συναφή ζητήματα και κενά.

"Ατομικός και κοινωνικός αυταρχισμός"

Το πιο κάτω κείμενο του συναδέλφου Ιάκωβου Ιακώβου, πρώην προέδρου της ΟΕΛΜΕΚ και τέως προέδρου της Νέας Κίνησης, δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Πολίτης" τον Απρίλη του 2010. Το επέλεξα, αφενός γιατί το θεωρώ διαχρονικό και αφετέρου γιατί τα φαινόμενα αυταρχισμού εκ μέρους προσώπων  και ομάδων που κατέχουν θέσεις εξουσίας και που ελέγχουν κοινωνικούς θεσμούς (π.χ. αυτόν της εκπαίδευσης) στις μέρες μας ολοένα και εντείνονται. Σε σας τα σχόλια και η κριτική.

Παραφράζοντας - και πάλι - τον Καβάφη

Το πιο κάτω κείμενο με την αφιέρωση "Προς άρτι προαχθέντες διευθυντές, επιθεωρητές, ΠΛΕ (πρώην συναδέλφους) και όχι μόνο..." πρωτοδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα της "Νέας Κίνησης Καθηγητών "το Δεκέμβρη του 2008 και προκάλεσε σωρεία αντιδράσεων εκ μέρους υψηλόβαθμων στελεχών του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι οποίες απλώς επαλήθευσαν το περιεχόμενό του.

Αξιολόγηση: διαρροές, διαδικασίες, διοικητισμός και όσα άλλα από δ σχετικά

Αναρωτιέμαι κατά πόσον το Υπουργείο Παιδείας επέλεξε τη διαρροή στον τύπο ενός εγγράφου το οποίο αναμένουν εδώ και μήνες οι εκπαιδευτικές οργανώσεις, αντί της ενημέρωσης των άμεσα ενδιαφερομένων σε ένα τόσο καυτό θέμα. Πρόθεση προεπισκόπησης των αντιδράσεων; Ή μήπως θα μας πουν ότι χτύπησε και πάλι ο "δαίμων της διαρροής", που δρα εν αγνοία των παροικούντων στα γραφεία του 5ου ορόφου του Υπουργείου Παιδείας και κατά παράβαση των οδηγιών τους;

Εφαρμογή νομοθεσίας α λα καρτ

Ανεδαφικές επεξηγήσεις της Διεύθυνσης του Υπουργείου Παιδείας και λαϊκισμός εκ μέρους τριών βουλευτών (ΑΚΕΛ, ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ) ήταν η απάντηση στο θέμα που έθεσε ο βουλευτής της ΕΔΕΚ Γιώργος Βαρνάβα στη συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Παιδείας για την παραβίαση των Κανονισμών από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, σύμφωνα με την οποία δόθηκε το δικαίωμα σε μαθητές που είχαν παραπεμφθεί το Σεπτέμβρη σε ανεξετάσεις λόγω ελλιπούς φοίτησης, να παρακαθίσουν σε εξετάσεις τον Ιούνιο.
Ανθρώπινο και δημοκρατικό σχολείο σημαίνει να παραβιάζονται αυθαίρετα οι Κανόνες λειτουργίας του, για να επιβραβευθεί η απαξίωση του δημόσιου σχολείου;

Περισσότερα παγκάκια για τους μαθητές

Το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού θα νομιμοποιήσει την απαξίωση του δημόσιου σχολείου;

Αίσθημα ματαίωσης, πικρία, αλλά και θυμό, αγανάκτηση και ποικίλες υποψίες και απορίες προκάλεσε σε μεγάλο αριθμό εκπαιδευτικών πρόσφατη εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, ημερομηνίας 19 Μαΐου 2010 με θέμα «Εξετάσεις Μαθητών Λυκείων, Εξατάξεων Γυμνασίων και Τεχνικών Σχολών λόγω ελλιπούς φοίτησης».